هر گوشی قدیمی که در خانه رها شده است، بخشی از یک منبع بزرگ جهانی را تشکیل میدهد؛ منبعی که بهجای خاک خوردن در کشوها، میتواند دوباره به چرخه تولید بازگردد.

گوشیهای موبایل قدیمی فقط وسایل الکترونیکی بلااستفاده نیستند؛ این دستگاهها حاوی مقادیر قابلتوجهی از فلزات ارزشمند هستند که میتوانند در فرایند بازیافت دوباره به چرخه تولید بازگردند. برآوردها نشان میدهد یک تن گوشی همراه فرسوده، بدون احتساب باتری، ممکن است صدها گرم طلا، چند کیلوگرم نقره و بیش از صد کیلوگرم مس در خود داشته باشد؛ مقداری که در برخی موارد از غلظت فلزات موجود در سنگ معدن بیشتر است.
گوشیهای قدیمی؛ معدن کوچک فلزات گرانبها
قطعات داخلی گوشیهای همراه برای بهبود رسانایی، کاهش خوردگی و افزایش دوام، با لایههای بسیار نازکی از فلزات ارزشمند پوشانده میشوند. مجموع این مقادیر در یک دستگاه اندک است، اما جمعآوری تعداد زیادی گوشی میتواند ارزش اقتصادی چشمگیری ایجاد کند.
ترکیبات فلزی موجود در یک تن گوشی فرسوده
یک تن گوشی تلفن همراه کارکرده و بدون باتری، بهطور تقریبی شامل مواد زیر است:
- حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ کیلوگرم مس
- حدود ۳٫۱۴ تا ۳٫۵ کیلوگرم نقره
- حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ گرم طلا
این فلزات در بخشهای مختلفی مانند مدارهای چاپی، اتصالات، تراشهها و سایر قطعات الکترونیکی به کار رفتهاند. البته مقدار دقیق فلزات به نوع گوشی، سال تولید، ترکیبات سختافزاری و روش پردازش ضایعات بستگی دارد.
مقایسه گوشیهای فرسوده با سنگ معدن طلا
برای استخراج طلا از معادن، حجم زیادی سنگ معدن استخراج و فرآوری میشود. یک معدن فعال در شرایط مناسب ممکن است از هر تن سنگ معدن حدود ۵ تا ۲۰ گرم طلا به دست آورد. این در حالی است که یک تن گوشی تلفن همراه فرسوده میتواند تا باشد.
چرا طلا داشته باشد.
چرا گوشیهای قدیمی ارزش بیشتری دارند؟
تفاوت اصلی میان گوشیهای فرسوده و سنگ معدن، در غلظت فلزات ارزشمند است. طلا در سنگ معدن معمولاً بهصورت پراکنده و در مقادیر بسیار کم وجود دارد، اما در تجهیزات الکترونیکی، همین فلز با هدف افزایش کارایی و دوام در نقاط مشخصی استفاده شده است.
به همین دلیل، زبالههای الکترونیکی در بسیاری از موارد منبعی غنیتر از برخی معادن کمعیار محسوب میشوند. البته استخراج فلزات از گوشیهای قدیمی به تجهیزات تخصصی، فرایندهای شیمیایی کنترلشده و رعایت استانداردهای زیستمحیطی نیاز دارد.
ارزش میلیارد دلاری زبالههای الکترونیکی
زبالههای الکترونیکی در سراسر جهان علاوه بر ایجاد مشکلات زیستمحیطی، حجم زیادی از منابع اقتصادی را نیز در خود جای دادهاند. ارزش فلزات موجود در زبالههای الکترونیکی تولیدشده در سال ۲۰۲۲ حدود ۹۱ میلیارد دلار برآورد شده است.
سهم مس و طلا در زبالههای الکترونیکی
بر اساس برآوردهای موجود، از این ارزش مجموع:
- حدود ۱۹ میلیارد دلار مربوط به مس است.
- حدود ۱۵ میلیارد دلار به طلا اختصاص دارد.
این ارقام نشان میدهند که تلفنهای همراه، رایانهها، لوازم خانگی هوشمند و سایر تجهیزات الکترونیکی فرسوده، تنها ضایعات بیارزش نیستند و میتوانند منبعی مهم برای تأمین دوباره مواد اولیه باشند.
چرا گوشیهای قدیمی بازیافت نمیشوند؟
با وجود ارزش بالای فلزات موجود در تجهیزات الکترونیکی، بخش زیادی از این دستگاهها هرگز به مراکز بازیافت تحویل داده نمیشوند. بسیاری از کاربران گوشی قدیمی خود را سالها در کشو، کمد یا انباری نگه میدارند.
نقش عادتهای کاربران در انباشت زبالههای الکترونیکی
بر اساس گزارشهای بینالمللی، تنها ۲۲٫۳ درصد از زبالههای الکترونیکی تولیدشده در سال ۲۰۲۲ بهصورت رسمی جمعآوری و بازیافت شده است. بخش بزرگی از باقیمانده این زبالهها یا در خانهها نگهداری میشود، یا به شکل نامناسب دور ریخته شده و در نهایت سر از مراکز دفن زباله در میآورد.
نظرسنجیها نشان میدهد هر خانواده اروپایی بهطور متوسط ۷۴ دستگاه الکترونیکی دارد که حدود ۱۳ دستگاه از آنها دیگر استفاده نمیشوند. با این حال، بسیاری از افراد گوشیها و وسایل قدیمی خود را به امید استفاده دوباره در آینده تحویل نمیدهند.
بازیافت گوشی؛ راهکاری برای حفظ منابع و کاهش آلودگی
بازیافت اصولی گوشیهای همراه میتواند هم از استخراج بیرویه منابع طبیعی جلوگیری کند و هم خطر ورود مواد سمی به خاک و آب را کاهش دهد. در این فرایند، قطعات دستگاه جداسازی و فلزات مختلف با روشهای صنعتی از یکدیگر تفکیک میشوند.
گوشی قدیمی را چگونه مدیریت کنیم؟
برای جلوگیری از هدررفت مواد ارزشمند، کاربران میتوانند گوشیهای بلااستفاده خود را به مراکز رسمی جمعآوری تجهیزات الکترونیکی، فروشگاههای دارای طرح بازیافت یا مراکز تخصصی تحویل دهند. پیش از واگذاری نیز باید اطلاعات شخصی از دستگاه حذف و در صورت امکان، حسابهای کاربری از آن خارج شود.
در نهایت، هر گوشی قدیمی که در خانه رها شده است، بخشی از یک منبع بزرگ جهانی را تشکیل میدهد؛ منبعی که بهجای خاک خوردن در کشوها، میتواند دوباره به چرخه تولید بازگردد.
به این مقاله امتیاز دهید
امتیاز : ۵
تعداد رای : ۲




